از علاقهٔ کودک شروع کنیم
یونیسف پیشنهاد میکند انتخاب کتاب با علاقهٔ کودک هماهنگ باشد و کتابخوانی تجربهای لذتبخش بماند. از میان دو کتاب در دسترس انتخاب بدهید. لازم نیست مجموعهای گران بخرید؛ کتاب قرضی یا کتاب آشنای خانه هم میتواند نقطهٔ شروع باشد. [منبع: یونیسف — علاقهمندکردن کودک به کتاب]
گفتوگوی پیشنهادی: «امروز دوست داری سراغ حیوانها برویم یا کتاب اتوبوس؟» اگر کودک همان کتاب دیروز را انتخاب کرد، لازم نیست برای تنوع مجبورش کنید. برای خردسال، کتاب سالم و متناسب با شیوهٔ استفادهاش انتخاب کنید و قطعات جداشدنی کوچک را دور نگه دارید.
بخوانیم، مکث کنیم، گوش بدهیم
تمرین پیشنهادی: یک تصویر را توصیف کنید و مکث کنید. به اشاره، صدا یا واژهٔ کودک هم بهعنوان پاسخ توجه کنید. پرسش پشت پرسش نپرسید؛ اگر علاقهای به پاسخ ندارد، خودتان یک جمله بگویید و ادامه دهید. این زمان آزمون حافظه نیست.
گفتوگوی پیشنهادی: «خرس کنار در ایستاده؛ انگار منتظر است.» کودک میگوید «مامانش!» والد میتواند پاسخ دهد: «فکر میکنی منتظر مادرش است.» لازم نیست برای هر برداشت متفاوت، فوری جواب درست اعلام کنید؛ در داستان جا برای حدسزدن وجود دارد.
نوبت را به کودک بدهیم
یونیسف از نوبتیخواندن متناسب با توان کودک و صحبت دربارهٔ داستان حمایت میکند. برای کودکی که هنوز نمیخواند، نوبت میتواند ورقزدن، نشاندادن تصویر یا ساختن صدای شخصیت باشد. برای خوانندهٔ تازهکار هم تقسیم کار را انعطافپذیر نگه دارید. [منبع: یونیسف — علاقهمندکردن کودک به کتاب]
گفتوگوی پیشنهادی: «من این جمله را میخوانم؛ تو اگر خواستی صدای قطار را بگو.» اگر کلمهای سخت است، کمک کنید و روایت را ادامه دهید؛ لازم نیست هر مکث را با اصلاحهای پیاپی قطع کنید یا سرعت خواندن را با خواهر و برادر مقایسه کنید.
یک روال سبک بسازیم
تمرین پیشنهادی: زمان کوتاهی انتخاب کنید که هر دو کمتر خسته باشید؛ تلویزیون را خاموش و تلفن را کنار بگذارید. اگر کودک از کتاب فاصله گرفت، میتوانید مکث کنید. تمامکردن اجباری کتاب یا تبدیل آن به تنبیه، هدف این همراهی نیست.
گفتوگوی پیشنهادی: «امروز تا همین تصویر خواندیم؛ دوست داری فردا از اینجا ادامه بدهیم؟» در بازی هم میتوانید علاقهٔ کودک را دنبال کنید. توصیهٔ CDC به بازی کودکمحور یادآوری میکند که همراهی همیشه به هدایت بزرگسال نیاز ندارد. [منبع: CDC — بازی با هدایت کودک]
اگر نگران زبان یا خواندن هستیم
علاقهنداشتن به یک کتاب، تشخیص اختلال نیست. اگر دربارهٔ شنوایی، گفتار، یادگیری یا از دستدادن مهارتها نگرانی دارید، با پزشک کودک و در صورت لزوم متخصص واجد صلاحیت مشورت کنید. کتابخوانی خانگی جای ارزیابی فردی نیست. در خطر فوری از خدمات اضطراری محل کمک بگیرید.
